Κοινοποιείστε το άρθρο

Το πρωί της 23ης Αυγούστου 1881 ο ελληνικός στρατός ως απελευθερωτής εισέρχεται στα Τρίκαλα

Για τα Τρίκαλα, όπως και την υπόλοιπη Θεσσαλία, η τουρκική κυριαρχία αρχίζει από το 1393. Τα Τρίκαλα είναι μια πόλη με πλούσιο ιστορικό παρελθόν που διαδραμάτισε σπουδαίο ρόλο σε όλες τις ιστορικές φάσεις του Ελληνισμού.

Πρόκειται για μία από τις παλαιότερες πόλεις της Ελλάδος, που το όνομά της χάνεται στα μυθολογικά χρόνια. Κατά την περίοδο της τουρκικής κατοχής τα Τρίκαλα μαζί με τη Λάρισα, αποτελούσαν τις μοναδικές αξιόλογες εμπορικά και οικονομικά πόλεις της Θεσσαλίας σε μια εποχή, που η οικονομία της πόλης στηριζόταν στην αγροτική, την κτηνοτροφική παραγωγή και το εμπόριο, που ήταν κυρίως στα χέρια των Ελλήνων.

Την αμείλικτη σκλαβιά από το 1393 έως το 1881, την πολέμησαν όπως μπορούσαν οι Τρικαλινοί, με κάθε μέσο και με κάθε θυσία . Υπήρξαν αληθινοί αγωνιστές, πάλεψαν σκληρά για να διασώσουν τη γλώσσα και τη θρησκεία και για να αποτινάξουν τον τουρκικό ζυγό. Στα μοναστήρια αλλά και στις διάφορες εκκλησίες του Νομού, καθώς και στις Σχολές (της Τρίκκης, των Μετεώρων, της Καστανιάς και του Αμαράντου) έμαθε ο Τρικαλινός λαός τι είχε και τι έχασε.

Πολλές ήταν οι εξεγέρσεις των Θεσσαλών εναντίον των Τούρκων. Ενδεικτικά αναφέρουμε την νικηφόρα επανάσταση του 1444, επικεφαλής της οποίας ήταν ο δεσπότης του Μυστρά Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, ο μετέπειτα τελευταίος αυτοκράτορας του Βυζαντίου. Στην εξέγερση έλαβαν μέρος και οι βλαχόφωνοι Έλληνες της Πίνδου, όπου έδιωξαν τους Τούρκους, αλλά μετά από δύο χρόνια, το 1446, ο στρατηγός Τουραχάν βέης επέβαλε την οριστική τουρκική κυριαρχία στη Θεσσαλία, η οποία επρόκειτο να κρατήσει πάνω από τέσσερις αιώνες. Τότε οι Τούρκοι αρχίζουν τον εποικισμό της Θεσσαλίας, και καθιστούν τα Τρίκαλα προκεχωρημένη στρατιωτική βάση εναντίον των ανυπότακτων κατοίκων της Πίνδου και των Αγράφων.

Μια ακόμα σπουδαία επανάσταση σημειώθηκε το 1854. Στην επανάσταση του 1854 οι κάτοικοι των Μεγάλων Καλυβίων έλαβαν ενεργά μέρος και τάχτηκαν στο πλευρό του Χριστόδουλου Χατζηπέτρου[1]. Η δράση του Χατζηπέτρου στο Θεσσαλικό χώρο άρχισε βασικά τον Απρίλιο. Στις αρχές αυτού του μήνα  οι επαναστάτες της δυτικής Θεσσαλίας, με εντολή του υπουργού Στρατιωτικών, απομακρύνθηκαν από τα Άγραφα και προχώρησαν προς τον Πηνειό ποταμό με σκοπό να καταλάβουν τα Τρίκαλα, ελπίζοντας στη συμπαράσταση των κατοίκων της  περιοχής.

Η αρχή των συγκρούσεων έγινε από το Μαυρομμάτι, απ’ όπου οι επαναστάτες έδιωξαν τους Τούρκους και κάλεσαν εκεί τον Χατζηπέτρο. Ο Χατζηπέτρος στις 5 Απριλίου είχε φτάσει στα Μεγάλα Καλύβια και ανέλαβε την οργάνωση των επιχειρήσεων. Γύρω από τα Καλύβια άρχισαν καθημερινές αψιμαχίες ανάμεσα στους άντρες του Χατζηπέτρου, που ενισχυμένες από τους κατοίκους έφτασαν τις 3.000, και στους Τουρκαλβανούς.

Η μεγάλη σύγκρουση έγινε στις 8 Απριλίου, όταν εναντίον του Χατζηπέτρου επιτέθηκαν οι Ισμαήλ Φράσαρης και Χοτόμπεης με 1.500 Τουρκαλβανούς, δυο πυροβόλα  και 200 ιππείς.

Οι Τούρκοι όμως υποχρεώθηκαν να υποχωρήσουν, αφού άφησαν πίσω τους 4 φορτώματα πολεμοφόδια και πάνω από 50 νεκρούς. Την ίδια μέρα έγινε σύσκεψη των οπλαρχηγών στα Μεγάλα Καλύβια και αποφασίστηκε η συνέχιση του αγώνα. Ο Χατζηπέτρος παρέμεινε στα Καλύβια, απ’ όπου στις 11 Απριλίου έστειλε 200 περίπου άντρες στο χωριό Βελέσι, καθώς και στις επαρχίες Ζάρκου και Μεγάλου Παλαμά, για να μεταφέρουν εκεί το μήνυμα της επανάστασης.

 

Το 1878, νέα επανάσταση γίνεται στα Τρίκαλα με πάγιο αίτημα την εθνική ανεξαρτησία και την προσάρτηση με την μητέρα Ελλάδα. Αρχηγοί αυτή τη φορά, ο Δημήτριος Έξαρχος, ο Θεόδωρος Ζιάκας, ο Χρήστος Ντόβας, οι αδελφοί Στουρνάρα και άλλοι πολλοί. Το αίμα των παλικαριών, οι οιμωγές των σκλάβων, οι βροντές των καρυοφυλλιών, θα φτάσουν στο συνέδριο του Βερολίνου, όπου επιτέλους θα αποφασιστεί η προσάρτηση της Θεσσαλίας.

Το 1881 είχε πλέον φθάσει. Η συμφωνία της Κωνσταντινούπολης την 28η Μαρτίου 1881, είναι μια διμερής συμφωνία μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας, όπου καθορίζεται η γραμμή των νέων συνόρων και παραχωρούνται στο Ελληνικό Βασίλειο οι περιοχές της Θεσσαλίας και το τμήμα του Νομού Άρτας, ανατολικά του Αράχθου. Η σύμβαση προέβλεπε την παραχώρηση στην Ελλάδα έκταση 13.395 τ. χλμ. και 400.000 περίπου νέους κατοίκους. Η ασιατική αυτή τυραννία φεύγει και στα Τρικαλινά χωριά και κωμοπόλεις, καθώς και στα ίδια τα Τρίκαλα ο Ελληνικός Στρατός επικυρώνει την πολυπόθητη ελευθερία του.

Η πρώτη φάλαγγα με επικεφαλής τον Στρατηγό Σούτσο και τον συνταγματάρχη Καμπάνη και η δεύτερη φάλαγγα με τον συνταγματάρχη Καραϊσκάκη καταλαμβάνουν την Καρδίτσα και στις 22 Αυγούστου διανυκτερεύουν στο χωριό Μισδάνι. Το επόμενο πρωί φτάνουν στα Μεγάλα Καλύβια.

Το πρωί της 23ης Αυγούστου 1881 ο ελληνικός στρατός ως απελευθερωτής εισέρχεται στα Τρίκαλα. Οι μαθητές των Δημοτικών σχολείων και οι μαθήτριες του Παρθεναγωγείου τραγουδούν εναλλάξ:

Χαίρ’ εγείρου Θεσσαλία 

σφόγγισε τα δάκρυά σου
Στεναγμούς και θρήνους παύσου 

λήγουν πλέον τα δεινά σου
Η Ελλάς θερμάς αγκάλας 

ω πατρίς μου σοι προβάλλει
Και με δόξες αλουργίδα μητρικής σε περιβάλλει
Η Ελληνική σημαία 

αίρεται και κυματίζει
πόλεις δε και φρούριά σου 

ευπρεπέστατα στολίζη
Ζήτω το ελληνικό το Έθνος 

Ζήτωσαν οι εξ Ευρώπης
Ευεργέται μας γενναίοι 

της Ελλάδος θιασώται
Και προστάτοι μας εδραίου

 

Επίσης ο απόηχος των συναισθημάτων του θεσσαλικού πληθυσμού εκφράζεται με τους στίχους του Χρήστου Χριστοβασίλη, που υποδέχθηκε τον ελληνικό στρατό με επικεφαλής τον στρατηγό Σκαρλάτο Σούτσο.

«Αδέρφια καλωσήρθατε, αδέρφια αγαπημένα,

με τον σταυρό στο φλάμπουρο, με τα σπαθιά ζωσμένα.

Σας επονέσαμε πολύ, καρτέρι κι ακαρτέρι

Ξαρματωμένοι και γυμνοί στο τούρκικο το χέρι……»

 

Πηγή:

  1. Μαρούλα Κλιάφα, «Τρίκαλα: Από τον Σεϊφουλλάχ ώς τον Τσιτσάνη» (τόμος Α΄ εκδ. ΚΕΔΡΟΣ)

  2. Απόσπασμα από την ομιλία κ. Βασιλείου Ζιώζια Προέδρου της Ε.Α.Α.Σ. Τρικάλων και Προέδρου του ΠΑ.ΣΥ.Β.Α Τρικάλων

 

 

Greekaffair.news

What’s your Reaction?
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
+1
0
Κοινοποιείστε το άρθρο