Κοινοποιείστε το άρθρο

Συνέντευξη με τον παιδοκαρδιοχειρούργο κ. Αντώνη Κουρτέση: «Οι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν τη 2η κύρια αιτία θανάτου νεογνών και βρεφών»

Ο παιδοκαρδιοχειρούργος Αντώνης Κουρτέσης, Συντονιστής – Διευθυντής του Β΄ Καρδιοχειρουργικού τμήματος του Νοσοκομείου Παίδων “Αγία Σοφία”,  μίλησε στο greekaffair.news για τις συγγενείς καρδιοπάθειες και μάς εξηγεί τι  πρέπει να προσέξει κάποιος σε ένα νεογνό ή βρέφος όταν παρουσιάσει συγγενή καρδιοπάθεια, επίσης πόσο πρέπει να ανησυχεί κάποιος που πάσχει από τη συγκριμένη νόσο; Με ποιες μεθόδους αντιμετωπίζει η Ιατρική Κοινότητα στην Ελλάδα τις συγγενείς καρδιοπάθειες;

 

Κύριε Κουρτέση σας ευχαριστώ που δεχθήκατε να κάνουμε αυτήν την συνέντευξη!

Παρακαλώ, χαρά μου κ. Τσικορδάνε

κ. Κουρτέση θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια για την επαγγελματική σας πορεία προτού γνωρίσουμε και άλλες πτυχές του χαρακτήρα σας… Πώς ήλθε η Ιατρική στη ζωή σας;

Αρχικά να σας πω πως δεν προέρχομαι από Ιατρική Οικογένεια και η επιλογή
μου για την Ιατρική και ακολούθως για την εξειδίκευση στην Παιδοκαρδιο-
Θωρακοχειρουργική είναι απόρροια του αξιακού μου πλαισίου πού έχει
διαμορφωθεί με μελέτη και πολλές πολλές εμπειρίες στη εφηβική μου ηλικία.

Θέλατε πάντα από μικρός να γίνετε παιδοκαρδιοχειρουργός και να σώζετε ζωές παιδιών;

Η ειδικότητα της Καρδιοχειρουργικής (Επίσημος τίτλος; Χειρουργός Θώρακος)
ενηλίκων αποτελούσε ένα μακρινό όνειρο και σχεδόν ακατόρθωτο στην εποχή
της αποφοίτησης μου από το Πανεπιστήμιο, όπου δεν τολμούσα να το εκφράσω
δημοσίως πλήν στους πολύ δικούς μου ανθρώπους πού τελικά ο καθένας με τον
τρόπο του με στήριξαν να το υλοποιήσω και τους οποίους για μια ακόμη φορά
τους ευχαριστώ από καρδιάς.

Αν δεν είχατε επιλέξει να γίνετε, παιδοκαρδιοχειρούργος πού πιστεύετε θα σας είχε οδηγήσει ο δρόμος;

Η παιδοκαρδιοχειρουργική τότε ήταν ακόμη στα σπάργανα. Μετά την απόκτηση της ειδικότητας μου η δυναμική της παιδοκαρδιοχειρουργικής στο δημόσιο σύστημα υγείας, η μετεκπαίδευση μου στο RBH – Λονδίνο, το ιδιαίτερο των Παιδιών σε συναισθηματικό, αναπτυξιακό και κοινωνικό επίπεδο με οδήγησαν στο να ακολουθήσω της εξειδίκευση της
Καρδιοχειρουργικής – Παιδοκαρδιοχειρουργική στην Ελλάδα. Αν δεν είχα αυτή
την επιλογή προφανώς θα ακολουθούσα τον δρόμο της Καρδιοχειρουργικής
ενηλίκων όπου είχα την μεγάλη τύχη να εκπαιδευτώ από πρωτοπόρους
Καρδιοχειρουργούς της εποχής τους με ξεχωριστό ήθος, επιστημονική επάρκεια
και προσφορά στους ασθενείς.

Τι σας έκανε να ακολουθήσετε την ιατρική σαν επάγγελμα; Και γιατί επιλέξατε την ειδικότητα της παιδοκαρδιοχειρουργικής;

Η διαμονή μου διαχρονικά μέχρι και σήμερα σε λαϊκές περιοχές του Πειραιά
προφανώς διαμόρφωσαν σε έντονο βαθμό την ανάγκη της έκφρασης κοινωνικής
προσφοράς υγείας στους απλούς ανθρώπους της καθημερινότητας

Θυμάστε την πρώτη σας επαφή με ασθενή; Και εάν ναι, ποια ήταν θα θέλατε να μας την αναφέρετε;

Εκτός της πρώτης επαφής στην διάρκεια της κλινικής άσκησης στα φοιτητικά
χρόνια πού είχε το απόλυτα ρομαντικό στοιχείο, αλλά χωρίς την παραμικρή
ευθύνη για τον ασθενή, η πρώτη ουσιαστική επαφή με ασθενή ήταν μετα την
απόκτηση του πτυχίου Ιατρικής ως γενικός γιατρός και εργαζόμενος για
αυστηρά βιοποριστικούς λόγους επισκέφτηκα υπερήλικα καρκινοπαθή ασθενή
για αποκατάσταση λειτουργίας νησιτιδοστομίας προκειμένου να συνεχίσει τη
διατροφή της. Ήρθα σε επαφή με την συμπυκνωμένη παρουσία, στωικότητας,
αξιοπρέπειας, ήθους και αγώνα για την επιβίωση. Ήταν η πρώτη φορά
αναγνώρισης της μοναδικής σχέσης ιατρού – ασθενή με αμφίδρομη επίδραση και
συνειδητοποίηση της ενσυναίσθησης.

κ. Κουρτέση πώς νιώθετε κάθε φορά που ετοιμάζεστε να πατέ μέσα στην χειρουργική αίθουσα και να δώσετε άλλη μια μάχη για να σώσετε μια παιδική ζωή;

Είναι σαφές και προφανές πως κάθε χειρουργείο αποτελεί μια ξεχωριστή και
μοναδική πρόκληση και πρόσκληση για επιτυχές αποτέλεσμα προκειμένου ο
μικρός μας φίλος να επανέλθει στην αγκαλιά των γονιών του υγιής και
χαμογελαστός και ανάλογα με την βαρύτητα του προβλήματος, της ποιότητας
του χειρουργείου να μην χρειαστεί την όποια μελλοντικά παρέμβαση.

Για τον Αντώνη Κουρτέση τι σημαίνει η παιδοκαρδιοχειρουργική;

Ένας διαχρονικός, αδιαπραγμάτευτος, καθημερινός , συνειδητός, διαρκής
αγώνας για προσφορά υγείας στους μικρούς αγωνιστές.

Στην Ελλάδα θέλω να μου πείτε πόσο εύκολο ή δύσκολο είναι να είναι κάποιος παιδοκαρδιοχειρούργος; Θεωρείτε ότι εν έτη 2022 έχει όλα τα απαραίτητα μέσα για να κάνει μια σωστή επέμβαση;

Ειλικρινά μετά τόσα χρόνια στο χώρο της Παιδοκαρδιο- Θωρακοχειρουργικής
εκτιμώ πως χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια προκειμένου κάποιος να μπορέσει να
ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις της ειδικότητας. Να τονιστεί ιδιαίτερα
πως η ενασχόληση με την Παιδοκαρδιο- Θωρακοχειρουργική χρειάζεται
συναισθηματική και ψυχολογική ισορροπία προκειμένου να αντιμετωπιστεί
επιτυχώς για τα Παιδιά το σύνθετο πρόβλημα τους.

Η χώρα μας θεωρείτε ότι στηρίζει σωστά τους ιατρούς του ΕΣΥ;

Θεωρώ πως χρειάζεται ένας εξορθολογισμός των δαπανών για την υγεία και
αλλαγή κατεστημένων αντιλήψεων και πρακτικών και από το κράτος και από
τους υπηρετούντες το ΕΣΥ.

Ποιες δυσκολίες έχετε αντιμετωπίσει στην προσωπική σας σταδιοδρομία ως Διευθυντής του Β΄ Καρδιοχειρουργικού τμήματος του Νοσοκομείο Παίδων “Η Αγία Σοφία” αλλά και ως Καρδιοθωρακοχειρουργός και πώς το διαχειριστήκατε;

Ίσως αποτελεί τον μοναδικό χώρο του ΕΣΥ πού εμφανίζονται όλα τα
συμπτώματα της δεισιδαιμονίας του Δημοσίου. Δηλ. σύγκρουση με οικονομικά
συμφέροντα πού λυμαίνονται το χώρο π.χ αποστολή παιδιών στο εξωτερικό για
περίθαλψη, απουσία ουσιαστικής αξιολόγησης προσωπικού και παροχής
υπηρεσιών, έλλειψη ή πλημμελής εφαρμογή επιστημονικών εφαρμογών και
πρακτικών όπως σε άλλες χώρες της Ε.Ε. Η αντιμετώπιση των παραπάνω
προβλημάτων δυστυχώς εντάσσεται μέσα στα παραδοσιακά πλαίσια του
ισχύοντος νομικού πλαισίου της δημόσιας διοίκησης και ατελείωτης
γραφειοκρατίας και συντεχνίας πού πολλές φορές καταλήγει εις βάρος αυτού πού
το αναδεικνύει.

κ. Κουρτέση τι ακριβώς είναι οι συγγενείς καρδιοπάθειες, καθώς υπάρχει πολύς κόσμος που δεν έχει γνώση για την ασθένεια αυτή;

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν μια σημαντική ομάδα νοσημάτων της
καρδιάς πού εμφανίζονται με τη γέννηση, αλλά προκύπτουν πριν από αυτήν.
Η συχνότητα τους είναι περίπου 8-10 σε 1000 γεννήσεις.

Ποια είναι τα ιδιαίτερα συμπτώματα που πρέπει να προσέξει κάποιος σε ένα νεογνό ή βρέφος όταν παρουσιάσει συγγενή καρδιοπάθεια και τι πρέπει να κάνει;

Μετά τη γέννηση το 1ο κλινικό σημείο είναι η παρουσία καρδιακού φυσήματος.
Άλλο σύμπτωμα μπορεί να είναι η δυσκολία στην αναπνοή από την συμφόρηση
των πνευμόνων. Ένας σημαντικός αριθμός συγγενών καρδιοπαθειών
χαρακτηρίζεται από την εμφάνιση κυάνωσης σε βλεννογόνους ή ακόμη και στο
δέρμα. Τα κλασσικά σημεία της κυάνωσης είναι μπλε χροιά στο δέρμα κυρίως
γύρω από τα χείλη, στα άκρα των δακτύλων και στη γλώσσα. Άλλες μορφές
καρδιοπαθειών οδηγούν σε εμφάνιση καρδιακής ανεπάρκειας πού εκδηλώνεται
με διαταραχές στην σίτιση, ταχύπνοια,  διαταραχές του ύπνου. Σε μεγαλύτερα
παιδιά παρατηρείτε μειωμένη αντοχή στην άσκηση. Το παιδί χαρακτηριστικά
περιορίζει τις αθλητικές του δραστηριότητες.

Από τι εξαρτάται η επιβίωση ενός βρέφους με συγγενή καρδιοπάθεια;

Από την βαρύτητα της καρδιοπάθειας, από τον χρόνο διάγνωσης και από το
κέντρο αντιμετώπισης της πάθησης.

Στην Ελλάδα ετησίως πόσα παιδιά γεννιούνται με την πάθηση της συγγενούς καρδιοπάθειας;

Το ποσοστό ζώντων νεογνών με συγγενείς καρδιοπάθειες είναι της τάξης των 8-
10/ 1000 γεννήσεις δηλ. 700- 800 νεογνά ετησίως.

Ένας ενήλικας πώς μπορεί να καταλάβει ότι πάσχει από συγγενή καρδιοπάθεια τι είδους συμπτώματα θα πρέπει να προσέξει;

Συνήθως οι συγγενείς καρδιοπάθειες διαγιγνώσκονται στην νεογνική ηλικία σε
ποσοστό περίπου 45-50% την πρώτη εβδομάδα και το λοιπό στην βρεφική
ηλικία. Στους ενήλικες οι συγγενείς καρδιοπάθειες σπανία διαλάθουν της
προσοχής διάγνωσης στις προαναφερόμενες ηλικίες, αλλά όταν τούτο συμβεί
αναφερόμαστε σε πολύ μικρό αριθμό παθήσεων όπως η στένωση του ισθμού της
αορτής ( διάγνωση στους άρρενες στην στρατιωτική θητεία) – με συμπτώματα
υπέρταση, ρινορραγίες, κεφαλαγίες, ή μεσοκολπική επικοινωνία – δυσκολία στην
αναπνοή ιδιαίτερα στην άσκηση.

Να διασαφηνιστεί πως υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός ενηλίκων με συγγενείς
καρδιοπάθειες, ο αριθμός των οποίων ενδεικτικά στις Η.Π.Α ξεπερνούν την
αντίστοιχη της παιδικής ηλικίας, πού έχουν διαγνωστεί, αντιμετωπιστεί
θεραπευτικά και χρήζουν παρακολούθησης από εξειδικευμένους καρδιολόγους
συγγενών καρδιοπαθειών και ενδεχομένως Καρδιοχειρουργούς συγγενών
καρδιοπαθειών ενηλίκων.

Η ιατρική κοινότητά πόσο ευαισθητοποιημένη είναι όσον αφορά το θέμα των συγγενών καρδιοπαθειών; Και τι έχει κάνει πάνω σε αυτό το θέμα μέχρι και σήμερα;

Στη χώρα μας πολλοί εκλεκτοί εξειδικευμένοι συνάδελφοι σε όλους τους τομείς
(Καρδιοχειρουργοί – Παίδων – ενηλίκων), Καρδιολόγοι ( Παίδων – Ενηλίκων)
έχουν επιφορτιστεί επιτυχώς για την παρακολούθηση, θεραπεία των ατόμων με
συγγενείς καρδιοπάθειες.

Σήμερα η ιατρική κοινότητα και γενικά οι γιατροί με ποιες μεθόδους αντιμετωπίζουν τις συγγενείς καρδιοπάθειες; Υπάρχει ξεχωριστή μέθοδος για παιδιά και άλλη για τους ενήλικες;

Επαρκής κλινική εξέταση , Ακτινογραφία Θώρακος Ηλεκτροκαρδιογράφημα,
Υπερηχοκαρδιογράφημα, Παλμικό Οξύμετρο: Καρδιακός καθετηριασμός,
Μαγνητική τομογραφία, Ψηφιακή αξονική τομογραφία. Η τρισδιάστατη
προεγχειρητική αποτύπωση της παθολογικής καρδιάς (3D Printing),
Οι διαγνωστικές μέθοδοι είναι περίπου ταυτόσημες στα παιδιά και ενήλικες.

Είναι αλήθεια ότι οι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν την κύρια αιτία θανάτου νεογνών και βρεφών που πάσχουν από κάποια συγγενή ανωμαλία;

Οι συγγενείς καρδιοπάθειες αποτελούν τη 2η κύρια αιτία θανάτου στη βρεφική και παιδική ηλικία όπως επίσης και τη μοναδική αιτία καρδιακής νόσου σε παιδιατρικό πληθυσμό, παγκοσμίως. Ως συγγενείς καρδιοπάθειες ορίζονται οι ανωμαλίες διάπλασης της καρδιάς ή των αγγείων που δημιουργούνται κατά τη διάρκεια της εμβρυικής ζωής (3η-6η εβδομάδα της εγκυμοσύνης), όταν δηλ., η καρδιά ή τα μεγάλα αγγεία της καρδιάς δε μπορούν να αναπτυχθούν σωστά πριν τη γέννηση του παιδιού. Αναλυτικότερα, οι ανωμαλίες αυτές που αφορούν τις αρτηρίες, τις βαλβίδες, τα στεφανιαία και τα μεγάλα αγγεία της καρδιάς μπορεί να είναι είτε απλές είτε  σύνθετες. Παρότι, η αιτιολογία αυτών των ανωμαλιών στο 80-90% των περιπτώσεων είναι άγνωστη, στην βιβλιογραφία, υποστηρίζεται ότι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες ενοχοποιούνται για την εμφάνισή τους. Οι συγγενείς καρδιοπάθειες ταξινομούνται σε κυανωτικές και μη-κυανωτικές.

 Ναι ενδεικτικά σας αναφέρω πως είναι οι πλέον συχνές συγγενείς
ανωμαλίες και είναι.

 3 φορές συχνότερες από την μυϊκή δυστροφία

 5 φορές συχνότερες από τον παιδικό καρκίνο

 30 φορές συχνότερες από την κυστική ίνωση

Η θεραπεία των συγγενών καρδιακών παθήσεων μπορεί να είναι είτε
συντηρητική είτε χειρουργική.

Πρέπει να ανησυχεί έντονα κάποιος που έχει βρέφος ή ενήλικα στην οικογένεια του με συγγενή καρδιοπάθεια;

Απλά χρειάζεται να συνειδητοποιηθεί η συστηματική παρακολούθηση και
εφαρμογή των οδηγιών από τους θεράποντες ιατρούς.

Πριν από λίγες ημέρες πραγματοποιήθηκε το 6ο συνέδριο Καρδιολογίας –Καρδιοχειρουργικής – συγγενών Καρδιοπαθών, θα θέλατε να μας πείτε τι συζητήσατε και πώς θα πορευτείτε ως ιατρική κοινότητα από εδώ και πέρα όσον αφορά τις συγγενείς καρδιοπάθειες;

Είναι μια ετήσια επιτυχημένη διημερίδα όπου γίνεται μια πλήρης καταγραφή
και ενημέρωση των σύγχρονων δεδομένων στο χώρο των Συγγενών
καρδιοπαθειών σε Παγκόσμιο επίπεδο.

κ. Κουρτέση πρόσφατα εκδόθηκε και ένα βιβλίο που φέρει τον τίτλο «Σύγχρονη Παιδοκαρδιολογία και Συγγενείς Καρδιοπάθειες Ενηλίκων» θα θέλατε να μας πείτε δυο λόγια σε τι αναφέρεται;

Αποτελεί μια ξεχωριστή και σημαντική συγγραφή ενός απόλυτα εξειδικευμένου,
συλλογικού βιβλίου πού αναφέρεται στα σύγχρονα δεδομένα της
Παιδοκαρδιολογίας και Παιδοκαρδιοχειρουργικής. Είναι μια δωρεάν προσφορά
της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και ιδιαίτερα της ομάδας Συγγενών
Καρδιοπαθειών Ενηλίκων, Πνευμονικής Υπέρτασης και Παιδοκαρδιολογίας,
υπό την Προεδρία της κ. Αφ. Τζήφα
Το βιβλίο επιμελήθηκε η εκλεκτή ομάδα των συναδέλφων: Αφ. Τζήφα, Φ.
Μητρόπουλου και Μ. Γκατζούλη.

Το ελληνικό ΕΣΥ εν τη 2022 πληροί  τα κατάλληλα κριτήρια ώστε να στηρίξει απόλυτα ένα άτομο με συγγενή καρδιοπάθεια ή πρέπει να απευθυνθεί σε ιδιωτικά νοσοκομεία ;

Το υπουργείο μέσω του Κεντρικού Συμβουλίου Υγείας (ΚΕΣΥ) όρισε επιτροπή
υπό την προεδρία του Προέδρου της Πανευρωπαϊκής Εταιρείας
Καρδιοχειρουργών κ. Γ. Σαρρή προκειμένου να οριστούν σύμφωνα με τα
Ευρωπαϊκά δεδομένα οι όροι και προϋπόθεσεις ασφαλούς λειτουργίας
Παιδοκαρδιοχειρουργικών και Συγγενών Καρδιοπαθειών Ενηλίκων κέντρων.
Το ζητούμενο είναι η λειτουργία Πιστοποιημένων κέντρων αντιμετώπισης των
συγγενών καρδιοπαθειών υπό την πλήρη και ισότιμη Ασφαλιστική κάλυψη του
Δημοσίου!!!

Ποιο είναι το κόστος στην Ελλάδα για ένα ασθενή με συγγενή καρδιοπάθεια που πρέπει να ξεκινήσει εξετάσεις και τελικά να οδηγηθεί σε επέμβαση;

Εξαρτάται απόλυτα από την συγγενή καρδιοπάθεια, το είδος της παρέμβασης (
καθετηριασμοί, χειρουργείο) και την πορεία του.

κ. Κουρτέση στην Ελλάδα υπάρχει κάποιος σύλλογος που να στηρίζει όλη αυτήν την προσπάθεια ενήλικων και παιδιών με Συγγενείς Καρδιοπάθειες; Και εάν, ποιος είναι θα θέλατε να μας τον αναφέρετε;

Πριν σας απαντήσω θα μου επιτρέψετε να τονίσω πως οι Σύλλογοι που υποστηρίζουν τα Παιδιά με Συγγενείς Καρδιοπάθειες πρέπει να ασχολούνται αποκλειστικά και μόνο με την στήριξη των παιδιών και των οικογενειών τους και την βελτίωση των παρεχόμενων υπηρεσιών υγείας στα Παιδιά. Δεν είναι θεμιτό να εμπλέκονται σε άλλες διεργασίες και ασφαλώς να μην χειραγωγούνται από πρόσωπα και καταστάσεις!!!
Υπάρχουν σύλλογοί με Πανελλήνια Εμβέλεια όπως Η καρδιά του Παιδιού  ο
σύλλογος της Βόρειας Ελλάδας Παιδικές Καρδιές με διάρκεια ζωής πέραν των
35 ετών, ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος πασχόντων από Συγγενείς Καρδιοπάθειες, κ.α
Επίσης μιας και αναφερόμαστε σε Παιδιά με νεοπλασίες στον θώρακα πού
αντιμετωπίζονται χειρουργικά αξίζει να αναφέρουμε την σημαντική
υποστηρικτική δράση των συλλόγων Η Ελπίδα, Η Φλόγα, η Πίστη.

Κλείνοντας τη συνέντευξή μας ποιο είναι το μήνυμα που θέλετε να στείλετε στα άτομα που πάσχουν από συγγενείς καρδιοπάθειες;

Να έχουν πίστη και εμπιστοσύνη στα πιστοποιημένα κέντρα λειτουργίας πού
ασχολούνται με Συγγενείς Καρδιοπάθειες.

 

Συνέντευξη Κυριάκος Τσικορδάνος

 

Ο Αντώνης Κουρτέσης είναι Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών FECTS, MD, PhD, Καρδιοχειρουργός Συντονιστής – Διευθυντής ΕΣΥ Γ. Ν. Παίδων Αθηνών  “Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ”. Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή Αθηνών, από όπου αποφοίτησε με άριστα, στη συνέχεια ξεκίνησε την ειδικότητα στη Γενική Χειρουργική  σε διάφορα νοσοκομεία της Αθήνας, ενώ στο Ιπποκράτειο απέκτησε την ειδικότητα του στην Καρδιοχειρουργική. Από το 1997 ασκεί το λειτούργημα του στο Νοσοκομείο Παίδων Αθηνών “Η ΑΓΙΑ ΣΟΦΙΑ” και είναι Μέλος σε ελληνικές και ευρωπαϊκές επιστημονικές εταιρείες.

 

What’s your Reaction?
+1
0
+1
0
+1
1
+1
1
+1
0
+1
0
+1
0
Κοινοποιείστε το άρθρο